จะทำอย่างไรให้นักศึกษามอ.ได้สัมผัสจริงเรื่องอาเซียน

กระแสของอาเซียนกำลังมาแรงมากในประเทศไทย ไปประชุมที่ไหนก็จะมีคำห้อยท้ายว่า “อาเซียน” ถือว่าเป็น buzz word ได้แล้ว เห็นหลาย ๆ หน่วยงานทั้งราชการและเอกชน ต่างก็ขึ้นป้ายหรือติดธงชาติประเทศในกลุ่มสมาชิกอาเซียนกันเต็มไปหมด มองในแง่มุมที่ดีแล้ว มันก็เป็นสร้างกระแสได้ดีมากทีเดียว เมื่อผมเข้าไปในร้านหนังสือมีหนังสือที่เกี่ยวข้องอาเซียนเพิ่มมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด และวันนี้ผมได้มีโอกาสเข้าร่วมการประชุมร่วมกับจังหวัดปัตตานีในการจัดทำป้ายชื่อสถานที่ราชการเป็น 3 ภาษาคือ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และภาษามลายู (ทั้งรูปแบบการเขียนรูมี และยาวี) ผมรู้สึกว่าทุกหน่วยงานพยายามขยับให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้

แต่พอเนื้อในที่แท้จริงในการเตรียมของคนไทยเราเป็นอย่างไรบ้าง ความเอาจริงเอาจังในการสร้างพร้อมด้านภาษาอังกฤษ และภาษามลายูทำกันอย่างไรบ้าง ผมไม่อยากเห็นกระแสของอาเซียนเป็นเหมือน “กระต่ายตื่นตูม” หรือทำตามกระแส ผมขอยกตัวอย่างอยู่เรื่องหนึ่ง มีหน่วยงานราชการอยู่หน่วยงานหนึ่งได้โทรศัพท์ติดต่อมาที่ผมว่า ช่วยจัดอบรมภาษาอังกฤษให้หน่อย ประมาณ 30 ชั่วโมง เขาบอกว่าเป็นนโยบายของเบื้องบนที่ต้องการให้เจ้าหน้าที่ใช้ภาษาอังกฤษ เพื่อต้อนรับสู่อาเซียน จริง ๆ แล้วมีประมาณ 3-4 หน่วยงานที่โทรมา ฟังดูผิวเผินก็เป็นเรื่องที่ดีที่เห็นสังคมไทยต้องการพัฒนาภาษาอังกฤษ อย่างน้อยก็มีเรื่องของอาเซียนเข้ามาเป็นตัวผลักดัน แต่หากเราศึกษาในรายละเอียดแล้ว จะเห็นว่าที่อบรมเพราะ “เบื้องบนสั่งมา” ไม่ได้เกิดจากแรงจูงใจภายในหรือ Intrinsic Motivation ที่ต้องการเห็นพัฒนาของตนเองสักเท่าไหร่ หรือง่าย ๆ ก็คือทำโดยเพราะโดนบังคับให้ทำ ให้ครบชี่วโมงเพื่อจะได้ประกาศนียบัตร ซึ่งเรื่องประกาศนียบัตรเป็นเรื่องที่จำเป็นมาก ถ้าไม่มีก็จะไม่อบรม

ส่วนเรื่องที่สองที่ต้องการพูดถึงมากก็คือ การเรียนภาษา ไม่ว่าภาษาอะไรก็ตามระยะเวลาเพียงแค่ 30 ชั่วโมง คงยังไม่พอที่จะทำให้พัฒนาการด้านภาษาดีขึ้น เอาง่าย ๆ เราเรียนภาษาอังกฤษมาตั้งแต่เด็ก ๆ ถึงมหาวิทยาลัย หรือถ้านับเป็นชั่วโมงแล้ว ผมคิดว่าน่าจะเกิน 1,000 ชั่วโมงแน่นอน แต่สุดท้ายก็เป็นอย่างที่เราเห็น ๆ กันอยู่ มากกว่านั้นก็คือเมื่อเรียนเสร็จแล้ว ไม่มีการนำไปใช้เลย ผมนึกไม่ออกจริง ๆ ว่าจะเกิดทักษะอย่างไร เพราะอย่าลืมว่าภาษาเป็นทักษะ ซึ่งแปลว่าเราจะเกิดทักษะได้ก็ต่อเมื่อเราใช้บ่อย ๆ หรือเรา expose กับตัวภาษาบ่อย ๆ เราทักษะก็จะเกิดขึ้นมาเอง ในสถานการณ์จริง เมื่ออบรมเสร็จจะมีสักกี่คนไปฟัง YouTube หรือฝึกพูดที่เป็นภาษาอังกฤษบ้าง สุดท้ายก็กลับมาที่เดิม

อ่านมาถึงตอนนี้ หลายคนคิดว่าผมมองในแง่ร้ายไปหรือเปล่า หรือเป็นอะไรที่สุดโต่งไปหรือไม่ ผมคิดว่าท่านที่อ่านน่าจะใช้วิจารณญานดูว่าที่ผมอธิบายมาทั้งหมดจริงหรือไม่

แต่ทำไมเราไม่หากิจกรรมที่ทำให้เราได้สัมผัสกับบรรยากาศจริงในพื้นที่ ผมหมายถึงการได้เดินทางไปยังประเทศในกลุ่มอาเซียนเลย และเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง กรณีปัตตานี  เราได้เปรียบกว่ามหาวิทยาลัยในส่วนกลางเพราะมอ.ปัตตานี ตั้งอยู่ใกล้กับมาเลเซีย และอินโดนีเซียมากเลย ยิ่งมาเลเซียแค่เดินทางไปไม่เกิน 2 ชั่วโมงก็เข้าเขตแดนมาเลเซียแล้ว ผมเชื่อว่าเมื่อเราได้สัมผัสและเรียนรู้ด้วยการลงพื้นที่จริง เราจะเกิดความรู้สึกจากข้างในตัวเราจริง ๆ ว่า “แล้วเราอยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับเขา” เราจะรู้ทันทีว่า “เราต้องพัฒนาภาษาอังกฤษอีกมาก” “ทำไมเรามีไอเดียที่จะสื่อสารออกมา แต่สื่อออกมาไม่ได้ เพราะข้อจำกัดเรื่องภาษา” ขณะเดียวกันเราก็ได้ฝึกการใช้ภาษาอังกฤษตามประสาเรา ผิด ๆ ถูก ๆ หรือแบบงู ๆ ปลา ๆ นั่นก็คือการเรียนอีกแบบหนึ่งด้วย

เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ผมได้นำนักศึกษากลุ่มหนึ่งไปลงพื้นที่ที่รัฐตรังกานู โดยเดินทางไปทำกิจกรรมที่ Universiti Sultan Zainal Abidin (UniSZA)  เป็นเวลา 5 วัน ทำกิจกรรมด้านความรู้เรื่องอาเซียนร่วมกับนักศึกษา UniSZA ตลอดระยะเวลา 5 วันเราใช้ภาษาอังกฤษเป็นหลัก มีการทำวิจัยเล็ก ๆ ลงพื้นที่เก็บข้อมูลภาคสนาม วิเคราะห์ และสุดท้ายมีการนำเสนอผลงานร่วมกัน อยากให้มีกิจกรรมในลักษณะนี้เพิ่มมากขึ้น โดยสามารถชมคลิปวิดีโอที่แนบมาด้านบน

และอีกกิจกรรมหนึ่ง คณะมส. ได้นำนักศึกษา 19 ชีวิตไปที่ Universiti Brunei Darussalam (UBD) เมื่อเดือนพฤษภาคม 55 เพื่อไปเรียนภาษาอังกฤษ และเรียนรู้ชีวิตของชาวบรูไน คลิปนี้ได้ออกอากาศผ่านสถานีโทรทัศน์ Thai PBS เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน 55 ที่ผ่านมา

บดินทร์

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s