หน่วยมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ศึกษา: สะพานเชื่อมองค์ความรู้กับเทคนิคการสอนที่มีประสิทธิภาพ

วันที่ 28 ธันวาคม 2554

หน่วยมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ศึกษา: สะพานเชื่อมองค์ความรู้กับเทคนิคการสอนที่มีประสิทธิภาพ

ผมยังจำได้ว่าก่อนผมกลับจากสหรัฐอเมริกาเมื่อปลายปี 2009 หลังจากสำเร็จการศึกษาแล้ว ได้มีโอกาสไปเยี่ยมชมการดำเนินงานด้านการเรียนการสอนของ The University of Michigan, Ann Arbor ซึ่งมีผู้อำนวยการของ Bridge Center ให้การต้อนรับ ตอนแรกก็ยังงง ๆ เหมือนกันว่าตกลงศูนย์นี้ทำหน้าที่เกี่ยวกับอะไรกันแน่ เพราะดูชื่อแล้วน่าเกี่ยวกับสะพาน หรือเป็นหน่วยงานที่สร้างสะพานหรือเปล่า แล้วเกี่ยวกับการเรียนการสอนได้อย่างไร หลังจากที่ฟังการบรรยายสรุป และมีการพูดคุยกันแล้ว ทำให้เข้าใจว่าเป็นศูนย์ที่ทำหน้าที่ให้คำแนะนำการเรียนการสอนให้แก่อาจารย์ในมหาวิทยาลัย เพราะเขาเชื่อว่าอาจารย์ที่เข้ามาทำงานในมหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ไม่ได้เรียนจบมาทางการศึกษาหรือทางด้านการสอน เช่นเรียนจบด้านวิศวกรรมศาสตร์ การบัญชี มนุษยวิทยา เป็นต้น อาจารย์ทุกท่านมีองค์ความรู้ในสาขาของตนเองที่จบมาอย่างมากมาย แต่อาจารย์เหล่านั้นไม่เคยสัมผัสกับการความรู้เรื่องการสอนเลยแม้แต่น้อย อยู่ ๆ ก็เข้ามาสอนในมหาวิทยาลัย  Bridge Center ซึ่งประกอบไปด้วยอาจารย์ที่จบด้านการศึกษา โดยเฉพาะด้านสอน หรืออาจารย์ที่ประสบการณ์ด้านการสอนมาหลายปี เป็นอาจารย์ตัวอย่างด้านการสอนจะคอยทำหน้าที่ให้คำแนะนำแก่อาจารย์ใหม่ที่เข้ามาทำงานในมหาวิทยาลัย และที่สำคัญอาจารย์ใหม่ทุกท่านต้องได้รับการอบรมหลักสูตรการสอนจากศูนย์ เมื่อจบหลักสูตรนี้แล้วก็จะได้รับประกาศนียบัตร แสดงว่าศูนย์นี้ทำหน้าที่เหมือนสะพานให้แก่คณาจารย์ของมหาวิทยาลัย ทำให้อาจารย์มีความรู้เรื่องเทคนิคการสอนว่าจะสอนอย่างไรให้นักศึกษามีความเข้าใจ ฝึกการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางของการเรียนหรือ Learner-centered Approach ฝึกการออกข้อสอบ การทำคะแนน การใช้เทคโนโลยีทางการศึกษา โดยเฉพาะโลกปัจจุบันที่สื่อการสอนด้านไอทีมีส่วนช่วยให้การเรียนการสอนง่ายขึ้น ไม่จำเป็นต้องอยู่ในห้องเรียนเท่านั้น ตลอดจนการให้คำปรึกษาแก่นักศึกษาอย่างถูกวิธี ซึ่งผมว่าเป็นกระบวนการที่ดีมาก ๆ

ผมได้เห็นความพยายามของมอ.เราที่จะนำเสนอและคิดที่จะดำเนินการในเรื่องนี้มาหลายครั้ง แต่อาจยังเห็นเป็นรูปธรรมที่ชัดเจนไม่มากนัก แต่ที่ผมขอชื่นชมคณะแพทยศาสตร์ที่มอ.หาดใหญ่ ซึ่งเป็นคณะแรกและคณะเดียวที่สามารถนำเรื่องนี้มาทำอย่างเป็นจริงเป็นจังมากที่สุด อาจมีคณะอื่นด้วยก็ได้ แต่ผมไม่ทราบ คือคณะแพทยศาสตร์ ได้จัดตั้ง “แพทยศาสตร์ศึกษา” เมื่อหลายปีก่อน โดยเน้นการให้ความรู้เกี่ยวกับการสอน การสื่อสารให้แก่นักศึกษา คณะแพทยศาสตร์ชูเรื่องของการสอนแบบ Problem-based Learning จนทำให้นักศึกษาแพทย์ เรียนรู้ Case ต่าง ๆ ได้อย่างเข้าใจมากขึ้นกว่าเดิมเมื่อเทียบกับวิธีการเรียนแบบเก่า

แล้วหันมาดูคณะมส. เราบ้าง ผมมองว่าอาจารย์เกินกว่าร้อยละ 90 ไม่ได้เรียนด้านการสอนเลย ไม่ว่าจะเรียนด้านสังคมวิทยา ไอที ภาษาอังกฤษ อาหรับ ประวัติศาสตร์ หรือภูมิศาสตร์ เป็นต้น ทั้งหมดได้เรียนรู้ในศาสตร์นั้นอย่างกว้างขวาง แต่อาจารย์ทั้งหมดเหล่านั้น ไม่ได้เรียนว่าจะสอนอย่างไรให้ผู้เรียนเข้าใจเนื้อหาได้ดีขึ้น ต้องใช้เทคโนโลยีอย่างไรที่เหมาะสมกับผู้เรียน ทฤษฎีการสอนมีอะไรบ้าง อย่างไรก็ตามอาจารย์ต้องมาสอนหนังสือในมหาวิทยาลัย อย่างในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานหรือสพฐ. อาจารย์ที่จะสมัครบรรจุเป็นอาจารย์สอนได้นั้น ต้องมีใบประกอบวิชาชีพครู เพื่อการันตีเรื่องการฝึกสอน การเรียนรู้ทฤษฎีการสอน การวัดและการประเมินผล จิตวิทยาการศึกษา เป็นต้น แต่ระดับมหาวิทยาลัยไม่จำเป็นต้องมีใบประกอบวิชาชีพครูก็ได้ ก็เลยมีช่องว่างเกิดขึ้นว่า อาจารย์มีความรู้ในศาสตร์นั้น ๆ มาก แต่บางครั้งมีปัญหาเรื่องการถ่ายทอด มีอุปสรรคเรื่องของการนำเสนอที่ดี ตลอดจนเรื่องการวัดและประเมินผล ผมก็เลยคิดว่าคณะมส. ควรจะมีการจัดตั้งหน่วยงานกลางเพื่อดูแลด้านให้ความช่วยเหลือด้านการเรียนการสอนให้แก่อาจารย์ อาจเรียกว่า “หน่วยมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ศึกษา” ขึ้นมา มีเจ้าหน้าที่คอยให้คำแนะนำเรื่องการใช้เทคโนโลยีด้านการศึกษา ทำสื่อการสอนที่จะทำให้นักศึกษาเข้าใจง่ายยิ่งขึ้น ตลอดจนให้คำปรึกษาด้านการวิจัยชั้นเรียนได้ด้วย สุดท้ายผู้ที่ได้รับอานิสงค์จากโครงการนี้คือผู้เรียนหรือนักศึกษานั่นเอง และเรื่องนี้ถ้าวิทยาเขตเห็นประโยชน์น่าจะดำเนินการในระดับวิทยาเขตก็ได้ จะได้ให้บริการให้คณาจารย์ต่าง ๆ เพราะเรามีคณะศึกษาศาสตร์คอยเป็นพี่เลี้ยงได้ ซึ่งเป็นศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการสอนโดยตรง

บดินทร์

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s