การใช้กระดานแบบญี่ปุ่น (Bancho)

วันที่ 30 ตุลาคม 2554

การใช้กระดานแบบญี่ปุ่น (Bancho)

เป็นครั้งแรกที่ผมได้ยินคำว่า “การใช้กระดานแบบญี่ปุ่นหรืออ่านว่า Bancho” จากที่ได้เข้าร่วมประชุมนานาชาติญี่ปุ่นศึกษา จัดโดยแผนกวิชาภาษาญี่ปุ่น คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ณ มอ.ภูเก็ต ระหว่างวันที่ 20-21 ตุลาคม 2554 ที่ผ่านมา จริง ๆ แล้วเรื่องนี้ไม่ได้เป็นเรื่องใหม่สำหรับคนที่เรียนภาษาญี่ปุ่นหรือผู้ที่สนใจเรื่องญีปุ่นศึกษา แต่สำหรับผมแล้ว ถือว่าเป็นเรื่องใหม่จริง ๆ และได้เห็นถึงประโยชน์ที่น่าจะนำมาปรับใช้กับการเรียนการสอนของผมเอง และของอาจารย์อีกหลาย ๆ ท่านได้ด้วย อันที่จริงแล้วปรัชญาโลกตะวันออก ไม่ว่าจะเป็นญี่ปุ่น จีน อินเดีย โลกอาหรับ หรือโลกมุสลิม มีสิ่งที่น่าสนใจอีกหลาย ๆ อย่าง แต่ส่วนใหญ่เราจะไม่ค่อยให้ความสนใจมากนัก เราหันไปสนใจเรื่องราวของชาวยุโรป อเมริกา หรือตะวันตก ทั้ง ๆ ที่เป็นเรื่องที่ค่อนข้างไกลออกจากตัวเรามาก

เท่าที่ผมฟังจากการนำเสนอผลงานวิจัยในวันนั้น พอสรุปได้ว่า คนญี่ปุ่นใช้กระดานดำในการสอนอย่างเป็นระบบมาก เช่น ผู้สอนพยายมแบ่งพื้นที่ของกระดานดำออกเป็นส่วน ๆ และเขียนไปทีละส่วน ไม่เขียนแบบตามสบายอยากเขียนตรงไหนก็เขียน ที่สำคัญผู้สอนจะเขียนคำสำคัญ ๆ ของทุกคำ หรือทุกประโยคบนกระดาน และจะไม่ลบออก จนกว่าจะหมดคาบสอน แสดงว่าต้องใช้เนื้อที่กระดานดำค่อนข้างใหญ่น่าดูทีเดียว อย่างไรก็ตาม ผู้สอนต้องมีการวางแผนว่าจะใช้เขียนเรื่องอะไรส่วนไหนของกระดานก่อนเข้าชั้นเรียนเสียอีก เมื่อเวลาเรียน ผู้สอนเน้นให้ผู้เรียนมีการถกปัญหา เน้นการอภิปราย โดยผู้สอนจะไม่รีบตัดสินว่าใครผิดหรือใครถูก แต่จะฟังเหตุและผลของผู้เรียนเป็นหลัก หลักการนี้ ดูคล้ายกับหลักการเดียวกันที่ประเทศไทยกำลังรณรงค์ให้ผู้สอนหันมาใช้การสอนแบบเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางของการเรียนหรือ learner-centered approach

ด้วยวิธีการสอนการใช้กระดานดำแบบญี่ปุ่นนี้ ผมคิดว่าเป็นเรื่องที่ดีมาก ส่วนตัวแล้วเวลาใช้กระดานดำ ค่อนข้างเปลืองเนื้อที่ เพราะไม่ได้มีการวางแผนการใช้มาก่อน และเมื่อเขียนไปสักพัก ก็ชอบลบออก ซึ่งตามหลักของญี่ปุ่นแล้ว ไม่ถูกต้อง ต้องพยายามโยงเส้นความสัมพันธ์แต่ละเรื่องที่เราเขียนให้เห็นชัด โดยใช้ชอล์คสีที่แตกต่างกันออกไป ผู้เรียนจะได้เข้าใจง่าย เห็นความสัมพันธ์ของเนื้อหาแต่ละส่วนอย่างชัดเจน

ดีน พีเอสยู

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s